Inleiding
In het voorjaar van 2010 gaat alweer de tiende lichting van de Masterclass Gebiedsontwikkeling van start.
Deze Masterclass richt zich op integrale gebiedsontwikkeling en combineert enerzijds theorie en praktijk, anderzijds inhoud en proces. Uitdagende en inspirerende praktijkvoorbeelden laten zien waar de kansen én de beperkingen van gebiedsontwikkeling liggen.
Wat is gebiedsontwikkeling?
Gebiedsontwikkeling is de ontwikkeling van een gebied in al haar facetten en over een lange tijdspanne, waarbij zowel marktpartijen als overheden risicodragend participeren.
Het gaat er bij gebiedsontwikkeling om de belangen van alle betrokken partijen op één lijn te brengen en tot voor iedere partij aanvaarbare afspraken te komen. Gebiedsontwikkeling is gericht op uitvoering.
Een dergelijke opgave verdient een eigen benadering. Een aanpak die niet meer uitgaat van het ontwikkelen van één of meerdere fysieke objecten, maar het ontwikkelen van een visie en strategie voor het gebied. Deze strategie is het kader voor het tot stand brengen van een evenwichtige ruimtelijke, sociale, culturele en economische programmering, en de drager van het proces van de organisatie, ruimtelijke uitwerking en marketing. Dit vraagt om slagvaardig leiderschap en visie van regisseurs die langdurige programma’s en projecten kunnen beheersen en realiseren.
Topsprekers
De Masterclass Gebiedsontwikkeling neemt u mee in het brede speelveld van de gebiedsontwikkeling. Gerenommeerde sprekers van zowel overheden als marktpartijen geven u een kijkje in hun keuken. Zij maken inzichtelijk voor welke opgaven zij staan, welke belangen daarbij spelen en hoe de betrokken partijen daarmee omgaan. De sprekers behandelen een diversiteit aan ruimtelijke opgaven, waaronder stationslocaties, haventerreinen, bedrijventerreinen, post-Vinexlocaties en het buitengebied.
Kennisuitwisseling
De Masterclass Gebiedsontwikkeling is intensief en heeft een hoog interactief karakter. Van de deelnemers wordt een actieve inbreng verwacht, via discussie en uitwisseling van voorbeelden uit de eigen praktijk. De deelnemers kunnen vooraf een case indienen, die tijdens de Masterclass met de sprekers en de andere deelnemers wordt besproken.
Na afloop werkt men de case verder uit in een businesscase paper, die tijdens de terugkomavond gepresenteerd en becommentarieerd wordt.
Resultaat
Wie de Masterclass Gebiedsontwikkeling met succes afrondt:
- heeft een gedegen kennis van het proces van gebiedsontwikkeling
- heeft inzicht in de actoren in en het krachtenveld rondom een gebiedsontwikkeling
- weet waar de kansen en beperkingen van gebiedsontwikkeling liggen
- heeft van vakgenoten reflectie gekregen op de eigen ruimtelijke opgaven
- heeft een paar unieke en inspirerende dagen bijgewoond
- heeft zijn netwerk vergroot door toetreding tot de ‘Fellows Gebiedsontwikkeling’
Doelgroep
De Masterclass Gebiedsontwikkeling is met name bestemd voor directieleden, bestuurders, hoofden, projectleiders en beleidsmedewerkers bij overheden, woningcorporaties, ontwikkelaars of ontwikkelende bouwers en adviesbureaus.
Deelnemers dienen te voldoen aan de volgende eisen:
- u geeft leiding aan of bent betrokken bij de voorbereiding en uitvoering van ruimtelijke ontwikkelingsprojecten
- bij voorkeur heeft u minimaal vijf jaar relevante werkervaring en brede kennis van ruimtelijke ordening en projectmanagement
Om de interactieve werkwijze optimaal te laten verlopen is de Masterclass voor maximaal 20 deelnemers toegankelijk.
Programmaleider
Carol Hol is directeur van Concire. De kerncompetentie van Concire is conceptionele gebiedsontwikkeling: het ontwikkelen en doen realiseren van haalbare gebiedsconcepten. Concire ontwikkelt gebiedsconcepten voor gemeentes, woningcorporaties en marktpartijen.
Programma
Dag 1
Gebiedsontwikkeling: theorie en praktijk
Introductie gebiedsontwikkeling
Kennismakingsronde en presentatie cases
De deelnemers presenteren kort zichzelf en hun case.
EHBGO: Eerste Hulp Bij GebiedsOntwikkeling
Gebiedsanalyse
De evenwichtige stad. Gebiedsontwikkeling in internationaal perspectief
- De theorie van "Balanced City"
- De onevenwichtige stad als prikkel voor groei
- Succes- en faalfactoren vanuit internationaal perspectief
- Praktijkvoorbeelden: de HST als katalysator voor stedelijke ontwikkeling (Rotterdam, Berlijn, Lille, Amsterdam)
dr. P.J.M. (Peter) Pol, Senior beleidsmedewerker Strategie, Ontwikkelingsbedrijf Rotterdam
De techniek van de gebiedsontwikkeling: soft- en hardware
Methoden en technieken voor gebiedsanalyses
- Van analyse naar visie en gebiedsconcepten
- Praktijkvoorbeelden: diagnose Apeldoorn en kansenkaart Den Haag
- Discussie
drs. S.D. (Sergej) Bulterman, Adviseur /directeur ruimtelijk economische vraagstukken, Bureau Bureon
De verschillende rollen
De visie en strategie van ontwikkelende beleggers
- Belang en risico van de ontwikkelende belegger
- Waardecreatie door gebiedsontwikkeling
- Gebiedsontwikkeling en procesmanagement
- Praktijkvoorbeelden ING Real Estate en AMVEST
Gert-Joost Peek Ph. D., Director Research, Department Strategy & Marketing, ING Real Estate development
De corporatie als gebiedsontwikkelaar
- Van voorraadbeleid naar gebiedsontwikkeling
- Maatschappelijk ondernemen, lokale binding, betrokkenheid van bewoners
- Praktijkvoorbeelden: Meer & Oever in stadsdeel Osdorp en de Dudokbuurt te Geuzenveld
F. (Franck) Storm, Directeur Gebiedsontwikkeling, Stadgenoot in AmsterdamDe rol van de overheid
De rol van de overheid
- De Nederlandse ruimtelijke agenda
- Bovenlokale opgaven en gebiedsontwikkeling
- Organiseren van bestuurskracht
- Nieuwe verhoudingen tussen overheden
- Deelneming en risico
- Praktijkervaringen: Zuid-Holland, Almere en Deltaraad
- Discussie
prof. ir. J.M. (Joost) Schrijnen, programmadirecteur Deltaraad en hoogleraar Stad en Regio, TU Delft
Businesscase
De Gebiedsbusinesscase
- Beleidscase versus Businesscase
- Wat is een gebiedsbusinesscase?
- In een stappenplan naar de businesscase
ir. C. (Carol) Hol
Workshop 1
De deelnemers gaan in kleine groepen aan de slag met hun cases. Met de reeds verkregen inzichten bespreken zij de keuzes, die zij in hun projecten moeten maken, kritisch met elkaar.
o.l.v. drs. S.D. (Sergej) Bulterman en ir. C. (Carol) Hol
Dag 2
Actuele agenda van gebiedsontwikkeling
Actuele thema’s gebiedsontwikkeling
- Welke actuele thema’s spelen er?
- Is er een actuele agenda van gebiedsontwikkeling vast te stellen?
- De kunst van het verbinden
- Gebiedsontwikkeling is mensenwerk
- De praktijk van de gebiedsontwikkeling
- Discussie
prof. mr. W.T.C.F. (Friso) de Zeeuw, Praktijkhoogleraar Gebiedsontwikkeling, TU Delft en directeur Nieuwe Markten, Bouwfonds Property Development
Synthese tussen overheid en markt
Column ‘Gebiedsontwikkeling als maatschappelijk-culturele opgave’
drs. B. (Bert) van Meggelen, Directeur Maat-werk, bureau voor stedelijke projecten & culturele planologie
Publiek private samenwerking bij gebiedsontwikkeling
- Lessen uit VINEX
- Lessen uit grootschalige infraprojecten
- PPS bij herstructureringsopgaven
- De dynamiek van besluitvorming bij PPS
- Noodzakelijke succesfactoren bij PPS samenwerkingen
ir. F.J.C.M. (Frans) van Dun, Directeur Wilimas Bouwadviseurs
Businesscase (vervolg)
Workshop 2
De deelnemers gaan verder met elkaar in gesprek over de cases.
o.l.v. ir. C. (Carol) Hol en ir. F.J.C.M. (Frans) van Dun
Presentatie ‘Fellows Gebiedsontwikkeling’
Dag 3
Bezoek an het Informatiecentrum op de Wilhelminapier
Geschiedenis en ontwikkeling van de Wilhelminapier door Bram van Norden
Mystery Guest
In aansluiting bij de actualiteit en bij de gebleken belangstelling van de deelnemers wordt een spreker als ‘mystery guest’ uitgenodigd.
Gebiedsontwikkeling in regionaal perspectief
-
Stadsregio’s en regionale samenwerking nieuwe stijl
-
Denken op hogere schaalniveaus: het ontstaan van internationale stedelijke netwerken
-
Praktijkvoorbeeld: Stadsregio Arnhem-Nijmegen
drs. J.J. (Jaap) Modder, Voorzitter College van Bestuur, Stadsregio Arnhem-Nijmegen
Businesscase papers
Eindpresentatie en bespreking van ingebrachte businesscases.
o.l.v. drs. J.J. (Jaap) Modder en ir. C. (Carol) Hol
Referenties
Reacties oud-deelnemers:
“Zeer goed niveau sprekers”
“Heel informatief en vooral inspirerend”
