Aanleiding
Jarenlang was ‘de bodem’ de grote afwezige bij discussies en beslissingen over de inrichting van de ruimte. Dat moet en dat kan anders. Gemeenten en provincies houden bij ruimtelijke ordening en inrichting steeds bewuster rekening met de bodem. De uitdaging is het optimaliseren van het bodemgebruik in evenwicht met de natuurlijke en kwetsbare functies van de bodem. Maar hoe geef je als bodemdeskundige invulling aan deze verbrede opgave? Het gaat niet langer om de bodem ‘an sich’, als wel om de bodem in zijn ruimtelijke context. Naast chemische aspecten is het noodzakelijk om ook de economische, sociaal-culturele en ecologische waarden van de bodem in te brengen bij ruimtelijke ontwikkelingen. Voor daadwerkelijk resultaat moet je ook opereren buiten de ‘veilige’ bodemwereld: proactief de ruimtelijke arena in.
Inhoud
De cursus bestaat uit een mix van theorie en praktijk die wordt afgewisseld door het interactief werken aan een praktijkcase. Naast een voortdurend leereffect tijdens de cursus bouwen de deelnemers ook aan een kennisnetwerk dat ook na de cursus een bron van inspiratie kan zijn.
Doelgroep
De cursus is bedoeld voor medewerkers die werkzaam zijn op het gebied van ruimtelijke ordening of bodembeleid, zoals:
-
milieu(beleids)medewerkers van gemeenten, provincies en rijk
-
milieuadviseurs en bodemspecialisten bij advies- en ingenieursbureaus
Resultaat
Na afloop van de cursus bent u in staat om met verve invulling te geven aan de proactieve rol van bodemdeskundige in de ruimtelijke planvorming. Het gaat hierbij om:
- een nieuwe roloriëntatie: meedenken over kansen en duurzaam bodembeheer
- een offensieve bodemstrategie: van ad hoc bodemkennis naar een geďntegreerde visie op de ondergrond
- het informatiefundament: kennis over het ruimtelijke planstelsel, ruimtelijke planprocessen en ruimtelijke planningsinstrumenten
Cursusleiding en docenten
- drs. ing. H. (Henk) Werksma, adviseur gebiedsontwikkeling, H2ruimte, Delft
- ir. S.Y.M. (Sjoerd) Andela, Hoofd Bodem, gemeente Haarlem
- drs. R.L. (Ron) Nap, senior milieuadviseur, gemeente Apeldoorn
- dr. ir. R. (Roelof) Westerhof, senior beleidsadviseur bodem, Royal Haskoning
Programma
Dag 1
Cultuurvergelijking ruimtelijke ordening en milieu
- Rol van bodem in RO: van hoofdrol naar figurantenrol
- Cultuurverschillen: overbruggen van denk- en werkwijzen
- Planologische denkwijze (o.a. facetplanning / ruimtelijke planstelsel / ruimtelijke kwaliteit)
- Gebiedsontwikkeling: planologie in de 21e eeuw
- Slotbeschouwing: gebiedsontwikkeling en nieuwe WRO als kans
Beleidsopgave voor de bodem in relatie tot ruimtelijke ordening
- Beleidsbrief bodem
- Beleidsbrief RO ondergrond
- Landsdekkend beeld bodemkwaliteit
- Invulling van de grotere beleidsruimte
- Gebiedsgericht beleid
Planningsproces van de ruimtelijke ordening
- Kenmerken en fasen in het planningproces
- Lagenbenadering
- Juiste moment, bijdrage en vorm
Workshop 1
Op basis van een concrete ruimtelijke planningsopgave voor stedelijke herinrichting gaan deelnemers een gebiedsverkenning en actorenanalyse uitvoeren.
Dag 2
De bodemagenda
- Waarom en wat is een bodemagenda?
- Hoe stel je ambities voor het bodembeleid vast?
- Welke methodes kun je gebruiken?
- Hoe definieer je samenhang met ruimtelijke ordening?
- Hoe kun je een stappenplan opstellen (de juiste actie op het juiste tijdstip)?
- Hoe ziet je eigen stappenplan eruit?
Workshop
Opstellen van bodemprogramma en bodemmaatregelen
Gebiedsspecifieke aanpak
- Van generieke naar gebiedsspecifieke randvoorwaarden
- Concrete invulling lagenbenadering en andere methodes
- Focussen op kansen en mogelijkheden:
- versterking van gebiedseigen elementen (beleving)
- benutten van economische potenties (benutting)
- beschermen en waarborgen van ondergrond (bescherming)
