Aanleiding
In de verschillende fasen van een m.e.r.-procedure spelen diverse factoren en belanghebbenden een rol. In de praktijk blijkt dat het niet eenvoudig is om een goed overzicht te krijgen van de gehele procedure en de taken en verantwoordelijkheden van de diverse betrokkenen. Voor het succesvol doorlopen van een milieueffectrapportage is dit echter van cruciaal belang. Onduidelijkheden en onnauwkeurigheden kunnen leiden tot vertragingen in het plan- en besluitvormingsproces en kunnen daardoor consequenties hebben voor de voortgang en de kosten.
Inhoud
Gedurende de cursus worden de inleidingen en discussies afgewisseld met workshops, waarin verschillende keuzemomenten in de stadia van het m.e.r.-proces aan bod komen. Tevens is er ruimte ingebouwd om onderling ervaringen uit te wisselen.
Werkwijze
Gedurende de cursus worden de inleidingen en discussies afgewisseld met workshops, waarin verschillende keuzemomenten in de stadia van het m.e.r.-proces aan bod komen. Tevens is er ruimte ingebouwd om onderling ervaringen uit te wisselen.
Doelgroep
De cursus is bestemd voor iedereen die zowel vanuit de overheid, als vanuit het bedrijfsleven te maken heeft of in de nabije toekomst te maken zal krijgen met m.e.r. In praktijk zijn dit vooral medewerkers RO en milieu bij adviesbureaus, gemeenten, provincies, waterschappen en rijksoverheid.
Resultaat
Na afloop van de cursus bent u in staat zelfstandig het management van de uitvoering van een m.e.r.-procedure ter hand te nemen. Dit wordt bereikt door:
- inzicht te verschaffen in het instrument m.e.r., de inhoud en de toekomstige veranderingen in de kaderwetgeving
- kennis over te dragen over de mogelijke invulling van m.e.r.
- op een praktische wijze met u door de inhoudelijke stappen voor de totstandkoming van een milieueffectrapport te lopen.
- handvatten te bieden voor de besluitvorming over plannen, programma’s en concrete besluiten waarvoor milieubeoordeling aan de orde is.
- inzicht te verschaffen in problemen die zich voor de diverse betrokkenen in de verschillende fasen van het m.e.r.-proces kunnen voordoen en de oplossingen hiervoor.
Cursusleiding
drs. J.H.A.M. (Jos) van der Wijst, werkzaam bij de Directie Ecologie van de provincie Noord-Brabant.
drs. K.M. (Karin) van der Wel, adviseur milieueffectrapportage bij ARCADIS.
Docenten
- H.E. (Eric) Dorenbos, Nederlandse Aardolie Maatschappij, Assen.
- mr. drs. G.A.J.M. (Gijs) Hoevenaars, Werkgroepsecretaris/jurist, Commissie voor de milieueffectrapportage, Utrecht.
- H.P.M. (Bert) Wachelder, Bureau MER, Provincie Zuid-Holland.
Programma
Dag 1
Inleiding op m.e.r.
- wat is m.e.r.?
- wat is de juridische status van de m.e.r.-regeling?
- waar wordt m.e.r. voor ingezet?
- overzicht van de huidige en vernieuwde m.e.r.-procedures, inclusief het overgangsrecht
- m.e.r. op verschillende niveaus
- rol van de verschillende actoren
- werking van het instrument
- wat is m.e.r.-beoordeling?
Het voortraject
Rollen en actoren
Kennisgeving en zienswijzen
Raadpleging van betrokken bestuursorganen
Het bepalen van reikwijdte en detailniveau
Het Besluit-m.e.r.
Opbouw en doel van het Besluit
Interpretatie en drempelwaarden
Wanneer m.e.r.-beoordeling
Wanneer m.e.r. voor plannen en besluiten/projecten
Workshop I (Praktische oefening Besluit-m.e.r.)
De rol van het bevoegd gezag
- Betrekken en informeren van belangstellenden
- Bepalen van de reikwijdte van de studie en keuze van de alternatieven
- Rol van de alternatieven
- Omgaan met politieke invloed
- Insprekers en wettelijke adviseurs
- Hoe gaat het BG om met adviezen van de Commissie en inspraakreacties
Dag 2
Management van het m.e.r. door de initiatiefnemer
Hoe wordt een procedure opgestart?
Projectorganisatie
Overlegstructuur en publieke participatie
Contacten met Bevoegd gezag en Commissie-m.e.r.
Tips en valkuilen
Cruciale stappen bij het opstellen van het Milieueffectrapport (MER)
(Aanpak van de verschillende MER-onderdelen)
Probleem en doel
Beleidskader, nut en noodzaak
Beschrijven huidige situatie en autonome ontwikkeling
Het gebruik van alternatieven
Planoptimalisatie
Effectbeschrijving
Mitigerende en compenserende maatregelen
M.e.r. voor plannen
Belang van milieubeoordeling bij (strategische) plannen
Wanneer is er sprake van m.e.r. voor plannen?
Tweetrap plan-m.e.r. en besluit-m.e.r.
Relatie plan-m.e.r. en passende beoordeling
Het bepalen van reikwijdte en detailniveau
Workshop II plan-m.e.r.: Beslissen over plannen
In deze workshop wordt aan de hand van een praktijkcasus ingegaan op de volgende vragen:
Hoe bepaal je de noodzaak van plan-m.e.r.?
Welk onderzoek is nodig, welke detailniveau?
Aan welk kader moet worden getoetst?
Wat is het resultaat?
Hoe motiveer je het besluit?
Dag 3
Rollenpatronen en de rapportage
- Rollen van de actoren bij m.e.r.
- Open versus gesloten planproces
- Traditionele versus vernieuwende opzet
Presenteren en vergelijken van alternatieven
- Presentatiemethoden
- Toepassing multicriteria-analyse (MCA)
- Gewichten toekennen en vergelijkingsmethoden
- Voor- en nadelen
- Vergelijkingsmethoden
Workshop III: Reikwijdtebepaling en ontwikkelen en selectie van alternatieven en varianten
Aan de hand van een praktijkcase (Zuiderzeelijn) wordt het m.e.r.-proces in een aantal stappen doorlopen.
De rol van inspraak en van participatie
- Hoe kijkt de inspreker tegen BG en IN aan in de m.e.r.-procedure?
- Visie op het instrument (wat levert m.e.r. op?)
- Mogelijkheid van inbrengen van alternatieven
- Mogelijkheid voor beïnvloeding van de procedure
M.e.r.-beoordeling
- Procedure en actoren
- Product
Praktijkvoorbeeld plan-MER
Dag 4
Toetsing van het MER
Totstandkoming van het toetsingsadvies van de commissie m.e.r.
Rol van de inspraak
Kwaliteitscriteria en belangen, essentiële tekortkomingen
Voorbeelden uit de praktijk
Procedure bij toetsing en voortoetsing
M.e.r.-jurisprudentie en een toelichting op recente juridische ontwikkelingen
Workshop IV: beoordelen, afwegen en het nemen van een besluit
Ontwikkelingen rond m.e.r.
Watertoets, veiligheidseffectrapportage
Belevingswaardenonderzoek
Leefbaarheidsrapportage
Maatschappelijke Kosten Baten Analyse (MKBA)
Gezondheidseffectrapportage
Websites en informatiebronnen
Crisis- en herstelwet
