Aanleiding
Rijk, provincies en gemeenten staan met de Natura 2000 gebieden voor een gecompliceerde opgave. Overheden en planontwikkelaars moeten aantonen dat bij de ontwikkeling van nieuwe of uitbreiding van bestaande activiteiten rond deze gebieden geen schade aan de te beschermen natuur wordt toegebracht. Er is sprake van een omgekeerde bewijslast. Actueel in de beoordeling van de inpasbaarheid van initiatieven nabij veel Natura 2000 gebieden vormt de grote bedreiging van neerslag van stikstof uit de lucht. De belangrijkste veroorzakers hiervan zijn landbouw, industrie en verkeer. Het ontwikkelen van activiteiten rond deze gebieden zal vaak alleen mogelijk zijn als de uitstoot van stikstof sterk wordt gereduceerd of elders rond het gebied wordt gecompenseerd. Dit vraagt bij planvorming om vroegtijdig onderzoek naar depositie en een inventarisatie van de mogelijke maatregelen.
Inhoud en resultaat
De cursus zal ingaan op de relatie tussen stikstof uit de lucht en natuur, zowel technisch als juridisch. Er wordt een relatie gelegd met het luchtkwaliteitdossier. Tevens wordt een overzicht gegeven van de mogelijke oplossingsrichtingen om de instandhoudingdoelstellingen in de Natura 2000 gebieden op termijn te bereiken.
De cursist krijgt inzicht in zowel de wijze waarop onderzoek naar stikstofdepositie wordt uitgevoerd, als de moeilijkheden bij het interpreteren en beoordelen van de resultaten. Het gaat daarbij niet alleen om de beoordeling van de stikstofdepositie, maar ook het kader waarin de integrale ecologische beoordeling plaatsvindt. De cursist is aan het eind van de cursus in staat om vergunningen en plannen op het gebied van stikstof te beoordelen in relatie tot de problematiek rondom Natura 2000 gebieden.
Tenslotte wordt er gekeken hoe knelpunten op een creatieve manier opgelost kunnen worden. Omdat het om een relatief nieuw thema gaat zijn er nog geen standaard kant-en-klare oplossingen. Wel wordt duidelijk hoe er in ieder geval nièt moet worden gehandeld.
Doelgroep
De cursus is primair bestemd voor medewerkers milieu, lucht en ruimtelijke ordening van gemeenten, gemeentelijke samenwerkingsverbanden en provincies. Daarnaast kan de cursus interessant zijn voor projectontwikkelaars, juristen en ruimte- en milieuadviesbureaus.
Cursusleiding
ir. B.W. (Berend) Hoekstra is senior adviseur luchtverontreiniging bij Tauw, Deventer
Docenten
-
ir. N. (Niels) Jeurink, senior adviseur ecologie, Tauw, Deventer
-
dr. Ing. J.J. (Hans) Erbrink, senior consultant, Kema, Arnhem
Programma
Dag 1
Kader lucht en natuur
Problematiek
- effecten op natuur (vanuit een ecologische bril)
- wat is het probleem
- wanneer is het een probleem
Positie lucht en natuur
- relatie lucht – luchtkwaliteit – depositie – natuur
- natuur – natura 2000
- wat bepaalt de depositie (stoffen en bronnen)
- relatie met andere milieuthema’s en integrale thema’s
- betrokken partijen en hun positie
Wettelijk kader
- EU regelgeving (Habitatrichtlijn en Vogelrichtlijn)
- Nederlandse regelgeving (Natuurbeschermingswet)
- ontwikkelingen (Programmatische aanpak stikstof)
- relatie andere wet- en regelgeving
- jurisprudentie
Verplichtingen en bevoegdheden
- beheersplannen
- vergunningverlening
Aanpak depositie
Strategie (proactief, ontwerpend, reactief)
- Nationaal
-Bronbeleid
-vereenvoudiging en verheldering wet- en regelgeving (Crisis- en Herstelwet)
-programmatische aanpak stikstof
-methode voor bepalen effecten
- Beheerplannen
- inhoud
- type maatregelen
- proces
-programmatische aanpak stikstof
- Besluitvorming (Natuurbeschermingswetvergunning, RO besluiten, tracébesluiten)
- bestaande en nieuwe situaties (bestaand gebruik)
- criteria (o.a. verslechteringstoets, passende beoordeling)
Onderzoek luchtkwaliteit en depositie
Onderzoek (doel, aanpak, resultaat)
- Type problematiek (veehouderijen, verkeer, industrie)
- Modelleren en/of meten
- achtergrond
- verspreidings- en depositiemodellen
- oefening
- Samenhang modellen: lucht, depositie, verkeer en geluid
- Praktijkvoorbeelden
- Beoordeling onderzoek
· kritische beoordelingspunten rapport-betrouwbaarheid (nauwkeurigheid)
- beoordeling onderzoeker (vragen stellen)
- Onderzoek uitbesteden (hoe en wat)
Praktijkworkshop
Aan de hand van een praktijkcase gaan de deelnemers zelf aan de slag met de materie en formuleren ze oplossingen.
Dag 2
Onderbouwing en beoordeling Natuurbeschermingswetvergunningen, ruimtelijke besluiten en tracébesluiten
Van idee tot planvorming
- Type plannen
- Fasering en het meenemen van depositie
- Beoordeling plan
- hoe beoordelen
- met welke criteria beoordelen
- rol luchtdeskundige, ecoloog en jurist
- Aanpak knelpunten
-creativiteit aanwenden
-voorbeelden van mogelijke maatregelen
-onderzoek en maatregelen
Praktijkworkshop
Aan de hand van een praktijkcase gaan de deelnemers zelf aan de slag met de materie en formuleren ze oplossingen.
Lucht en aantasting van natuur: breder perspectief en botsende belangen
Stoffen en effecten op natuur
- Depositie als onderdeel van de totale beoordeling natuur
- Relatie met onderzoeken
- communicatie
-krachtenveld
-formuleren boodschap
- ontwikkelingen
