Helft grondexploitaties onder druk
Gemeenten moeten een derde van de plannen en grondexploitaties schrappen. Een derde deel van de grondexploitaties moet worden bevroren, het overige deel heeft genoeg aan een lichte actualisatie. Dat is de belangrijkste conclusie uit kennistafels voor gemeentelijke grondbedrijven die adviesbureau Stec Groep afgelopen weken organiseerde in Rotterdam en Arnhem. Gemeenten concludeerden verder dat bij hun doorlichting van grondexploitaties vooral de opbrengstenkant wijzigt en minder de kostenkant. Gemeenten laten bovendien geld liggen door niet altijd residueel te rekenen aan grondprijzen, zo bleek.
Vooral bijstellen opbrengstenkant
De helft van de grondexploitaties staat onder druk, melden de gemeenten. Gemeenten blijken vooral de opbrengstenkant van de grondexploitatie bij te stellen. Daarbij speelt met name verlenging van het uitgiftetempo en verbetering van het vastgoedprogramma. De grondprijs blijkt in veel gevallen niet te hoeven worden bijgesteld. De noodzakelijke wijzigingen aan de kostenkant van de grondexploitatie blijken veel kleiner. De kostenkant biedt gemeenten bovendien minder sturingsmogelijkheden voor sterke gebiedsontwikkeling.
Gemeenten laten geld liggen met lage grondprijzen
Vrijwel alle gemeenten blijken te worstelen met prijsbeleid voor niet-commerciële functies als sociale woningbouw, onderwijs en gezondheidsvoorzieningen. De meerderheid van deze functies kan echter als ‘normale’ vastgoedmarkt worden beschouwd. Residueel rekenen is daarom de beste benadering om de marktwaarde van grond te bepalen. De meeste gemeenten doen dit echter niet, zo bleek bij de kennistafels, en laten zo geld liggen. Dit geldt ook voor grondprijzen voor bedrijventerreinen. Uit onderzoek van Stec Groep blijkt de grondprijs voor bedrijventerreinen op veel plekken met enkele tientallen procenten omhoog te kunnen.
Hogere grondwaarde door lagere bouwkosten
Bouwkosten zijn in heel Nederland tot 10% lager dan twee jaar geleden. Ook halen gemeenten voordelen bij aanbesteding van publieke werken. De totale kostenvoordelen lopen fors op. Voorzichtigheid is overigens geboden bij aanbiedingen die onrealistisch lijken, meldden gemeenten elkaar bij de kennistafel. Het effect van de kostenverlaging op de grondexploitatie is gemiddeld positief; de kostenvoordelen zijn vrijwel altijd groter dan de soms voorkomende waardedaling van vastgoed.
Gemeenten pakken buitenkansen bij verwerving
De huidige markt biedt gemeenten veel verwervingskansen, bijvoorbeeld op binnenstedelijke herontwikkelingslocaties. Verwervingswaarden zijn soms gehalveerd, meldden de gemeenten. Veel gemeenten zijn nog voorzichtig met verwervingen. De inschatting is dat gemeenten komend jaar hun buitenkansen voor verwervingen moeten grijpen, voordat de markt eventueel aantrekt, aldus de kennistafels van de Stec Groep. De kennistafels waren bedoeld om planeconomen, projectleiders en managers grond en vastgoed van Veendam tot Vlissingen en van Rotterdam tot Enschede ervaringen te laten uitwisselen. Zo’n 40 medewerkers van grondbedrijven namen deel.
Bron: Stec
